Sex og AIDS i Mexico

Nok ei bok frå Roddey Reids seminar ved UCSD; Hector Carrillos, The Night is Young: Sexuality in Mexico in the time of AIDS. Carrillo er opphavleg oppvaksen i Mexico City, men tok seinare utdanning i USA og er gamal AIDS-aktivist frå San Franscisco. Boka er basert på ulike feltarbeid i Guadalajara som er ein by som har eit større homofilt miljø enn det som er vanleg i mindre byar i Mexico, men er samtidig meir konservativ. Ikkje minst heng dette saman med at byen og delstaten Jalisco er kjelda til mange forhold som definerer eit tradisjonelt bilete av mexicanidad: kvinnenes mørke mauriske venleik, dei meksikanske cowboyane, osb. Det er mellom denne konservatismen og på same tid liberalismen at Carrillo plasserer seg.

Carrillo fekk interesse for å forske på seksualitet i Guadalajara som følgje av alle samanstøytane som oppstod i kjølvatnet av at International Gay and Lesbian Association la sitt årlege møte til byen i 1991. Dette var ein siger for lokale krefter som ville vise at homofili kunne ha ein offentleg plass i ein by som Guadalajara og i eit land som Mexico. Møtet blei møtt med mykje motstand frå konservativt hald og borgarmeisteren gjekk etter kvart med på å gje løyve til å halde møtet, men ville ikkje gje politivern. Hotelleigarforeininga truga alle som leigde ut rom med eksklusjon, osb. Motstanden førte til at møtet blei flytta i siste liten til Alcapulco, men då hadde alt mange av dei internasjonale gjestene meld avbod av di dei ikkje kjende seg trygge på å kunne kome til Mexico.

Carrillo si bok er ein veldig engasjerande etnografi der han undersøkjer ulike måtar befolkninga i byen klassifiserer sin eigen seksualitet og korleis denne er knytt saman med kjønnsrelasjonar generelt og samfunnsstrukturen i byen. Tradisjonelt sett er forholda i familien og mellom mann og kvinne knytt til mannen som dominerande part. Denne machismoen har vorte mykje kritisert dei siste tiåra noko som har gjeve større rom for likskap mellom kjønna. Denne kritikken er i stor grad knytt til kulturelle mønstre og ideal om likskap som er importerte frå USA. Carrillo viser også korleis forholdet til sex har endra seg i Guadalajara i laupet av 1990-talet og ikkje minst gjennom nye framstillingar av forhold mellom kjønna og mellom ulike typar seksualitet gjennom TV. Alt dette har gjort det lettare å vere homofil sjølv om mange framleis må trø varleg i høve til familie og arbeidsplass. Men likevel gjev Carrillo eit bilete av situasjonen der pragmatisk tilpassing mellom ulike omsyn er sentralt. Både seksuelt liberale relasjonar og konservative livshaldningar fungerer saman.

Boka har enkelte svake sider, men den mest graverande er i kapittel 2 til 4 der han studerer det han kallar seksuell identitet. Ein kan få inntrykk av at Carrillo meiner seksuell identitet er noko ein ’har’ og som han dermed kan spørje om dette direkte. Sitat frå intervju viser at han spør om det på denne måten. Etter mitt syn påfører han då informantane ein problematikk som kjem utanfrå. Ein kan tenkje seg eit uendeleg mønster av moglege seksualitetar og praksisar som ikkje er fanga opp av noko klassifiseringssystem. Klassifiseringane finnest sjølvsagt likevel, og folk grip om dei, gjer dei til sine og finn dei ’naturlege’, men å starte med dei blir feil. Han startar der han burde ha slutta og må likevel improvisere med at identitetane blir hybridiserte og liknande. Hovudproblemet ligg her i begrepet identitet som framleis er mykje i bruk, men er så tømt for innhald i samfunnsvitskapen at det bør avskaffast. Når eg leste det etnografiske materialet i desse kapitla, så kom eg til å tenkje på Pier Paolo Pasolini sin film Comizi d’Amore (Kjærleiksmøter) der han sommaren 1963 gjekk rundt på strender og offentlege plassar i Italia og spurte folk ut om sex. Carrillos spørsmål om ”Kva er din seksuelle identitet?” minnte meg om Pasolinis spørsmål til unge kvinner: ”Vil ekteskapet løyse ditt seksuelle problem?”